Domestic Political Events and Changes in Iran between 1992-1993 (A Research in PhD Thesis)

Volume 3 ,Issue 1 ,September 2026 ,Pages 376-389

Authors

Ashna Ali Mohammed Amin ; Prof. Dr. Yasin Khalid Hassan

DOI logo 10.17656/jzsb.12579

Keywords

Abstract

Following the demise of Ayatollah Khomeini (1989) and the end of the eight-year Iran-Iraq War, the Islamic Republic of Iran faced a severe crisis in redrawing the power structure and managing internal political conflicts. The central problem of this study focuses on identifying the causes of the radical internal shifts during 1992–1993, wherein the systematic exclusion of the Islamic Left in the fourth parliamentary (Majlis) elections endangered political equilibrium. Contrary to expectations, this exclusion led to the outbreak of new political rifts within the ruling establishment.

The study adopts a historical-political analytical methodology by dividing the subject into three primary axes: evaluating the role of legal mechanisms and tactical alliances (the Guardian Council, Khamenei, and Rafsanjani) in purging the Left; tracking structural transformations within the executive and legislative branches; and analyzing the perception of intellectual and economic changes in creating power polarization.

The political purge of 1992–1993 disrupted Iran's internal institutional balance and weakened the presidency. Concurrently, the forced marginalization of the Left provided them with a new intellectual and cognitive framework, prompting their transition from state socialism toward a reformist worldview, democracy, and civil society.

References

  1. 1. Masarat. 2016. "Khilaf fi al-Qimma: Arba'at Aqud min al-Wiam wa al-Sira' wa al-Musalaha bayna Hashemi Rafsanjani wa Ali Khamenei" [Disagreement at the Summit: Four Decades of Harmony, Conflict, and Reconciliation between Rafsanjani and Khamenei]. King Faisal Center for Research and Islamic Studies, April–May.
  2. 2. Mehrabi, Ehsan. 2021. "Khamenei and Rafsanjani: A Friendship That Turned Sour." IranWire, April 1, 2021. https://iranwire.com/en/special-features/69279/ (accessed July 1, 2026).
  3. 3. United Against Nuclear Iran (UANI). (2023, August 23). Ayatollah Ali Khamenei: Supreme Leader of the Islamic Republic of Iran - Rafsanjani’s Reformist Agenda and Corruption. Available at: [, Rafsanjani’s Reformist Agenda and Corruption | UANI
  4. 4. Mohammadi, Ariabarzan. 2014. "The Path Dependent Nature of Factionalism in Post-Khomeini Iran." HH Sheikh Nasser al-Mohammad al-Sabah Publication Series, no. 13 (December).
  5. ٢-کتێبەکان
  6. أ. عەرەبییەکان:
  7. 1. النعیمی، سلطان محمد، ٢٠٠٩، الفکر السیاسی الایرانی(جذورة، روافدة، اثرة) دراسة تحلیلیة فی ضوء المصادر الفارسیة، ط.١، مرکز الامارات للدراسات و البحوث الاستراتیجیة
  8. 2. کوڤیل، تییری، ٢٠٠٨، ایران الثورة الخفیة، ط.١، بیروت، لبنان: الناشر دار الفارابی
  9. 3. برزین، سعید، ٢٠٠٠، التیارات السیاسیة فی ایران ١٩٨١-١٩٩٧، مرکز الامارات للدراسات البحوث الاستراتیجیة، الطبع. الاولی، العدد. ٣٢.
  10. أ‌. فارسییەکان:
  11. 1. آمانت، عباس. ١٤٠٠. تاریخ ایران مدرن. چاپ ١، بی جا، نشر فرا گرد.
  12. 2. ایزیدیار، علی، ''آخوند، ایران، خامنەایی''، بی تا، بی جا، بلا ناشر.
  13. 3. پزشکی، محمد، سید محمدعلی حسینی‌زاده، سید صادق حقیقت، عبدالوهاب فراتی، و مصطفی ملکوتیان. ١٣٨٤. انقلاب اسلامی: چرایی و چگونگی رخداد آن. چاپ ٤٤. قم: نشر معارف (چاپخانه صدف).
  14. 4. خواجه‌سروری، غلامرضا. ١٣٨٢. رقابت سیاسی و ثبات سیاسی در جمهوری اسلامی ایران. چاپ ١. تهران: چاپخانه مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
  15. 5. دارابی، علی. ١٣٨٨. رفتار انتخاباتی در ایران: الگوها و نظریه‌ها. چاپ ٥. تهران: انتشارات سروش.
  16. 6. شادلو، عباس. ١٣٨٥. اطلاعاتی درباره احزاب و جناح های سیاسی امروز ایران. چاپ ١. تهران: نشر وزراء.
  17. 7. شادلو، عباس. ١٣٩٢. تکثر گرایی در جریان اسلامی و پیدایش جریان راست و چپ مذهبی ١٣٦٠-٨٠. چاپ ٣. تهران: نشر وزراء.
  18. 8. شیرعلی نیا، جعفر. ١٣٩٥. روایتی از زندگی و زمانه آیت الله اکبر هاشمی رفسنجانی. چاپ ١. تهران: نشر سایان.
  19. 9. عظیمی دولت آبادی، امیر. ١٣٨٧. منازعات نخبگان سیاسی و ثبات سیاسی در جمهوری اسلامی ایران. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
  20. 10. فاضلی بیرجندی، محمود. ١٣٩٥. از مهدی بازرگان تا حسن روحانی: کابینه‌ها در جمهوری اسلامی ایران. چاپ ٢. تهران: نشر پایان.
  21. 11. فرقانی، محمد مهدی. ١٣٨١. ''تحول گفتمان توسعه سیاسی در ایران (از مشروطه تا خاتمی)''. فصلنامه علوم اجتماعی، شماره ١٧.
  22. 12. لاهوتی، حسن. ١٣٩٤. هاشمی رفسنجانی: رونق سازندگی (کارنامه و خاطرات سال ١٣٧١). چاپ ١. تهران: دفتر نشر معارف انقلاب.
  23. 13. لاهوتی، علی. ١٣٩١. هاشمی رفسنجانی: بازسازی و سازندگی (کارنامه و خاطرات سال ١٣٦٨). تهران: دفتر نشر معارف انقلاب.
  24. 14. نظری، منوچهر. ١٣٩٧. رؤسای مجلس ایران (شورای ملی، سنا، شورای اسلامی ١٢٨٥-١٣٩٧). چاپ ١. تهران: چاپ و صحافی غزل.
  25. ج. سەرچاوە ئینگلیزییەکان
  26. 1. Brzin, Said. 2000. Al-Tayarat al-Siyasiya fi Iran 1981-1997 [Political Currents in Iran 1981-1997]. No. 32. Abu Dhabi: Emirates Center for Strategic Studies and Research.
  27. 2. Buchta, Wilfried. 2000. Who Rules Iran? The Structure of Power in the Islamic Republic. Washington, DC: The Washington Institute for Near East Policy and the Konrad Adenauer Stiftung.
  28. 3. Coville, Thierry. 2008. Iran: Al-Thawra al-Khafiya [Iran: The Invisible Revolution]. 1st ed. Beirut: Dar al-Farabi.
  29. 4. Ghazi, Widad Jaber. 2018. "Ali Akbar Hashemi Rafsanjani wa Dawruhu al-Siyasi fi Iran" [Ali Akbar Hashemi Rafsanjani and His Political Role in Iran]. Al-Mustansiriya Journal for Arabic and International Studies 14.
  30. 5. Milani, Mohsen M. 2007. "The Evolution of the Iranian Presidency: From Bani Sadr to Rafsanjani." British Journal of Middle Eastern Studies 20, no. 1.
  31. 6. Al-Nuaimi, Sultan Muhammad. 2009. Al-Fikr al-Siyasi al-Irani (Judhūruh, Rawāfiduh, Atharuh): Dirāsa Tahlīlīya fī Daw' al-Masādir al-Fārisīya [Iranian Political Thought]. 1st ed. Abu Dhabi: Emirates Center for Strategic Studies and Research.
  32. ٣- نامە و تێزە زانکۆییەکان:
  33. 1. Botenga, Marc. 2009. "The Iranian Leviathan: State Formation, Progress and Democracy in Iran." PhD diss., University of Pavia (PhD Program in Political Systems and Institutional Change, XXI Cycle).
  34. 2. Kelley, Stephanie R. (MAJ). 2011. "Making Sense of Iran: Rhetoric, Ideology, and Behavior." Master's thesis, School of Advanced Air and Space Studies.
  35. 4. Rakel, Eva Patricia. 2008. "The Iranian Political Elite, State and Society Relations, and Foreign Relations since the Islamic Revolution." PhD diss., Universiteit van Amsterdam (University of Amsterdam).
  36. 3. Şen, G. (2013) Post-revolutionary Iran’s foreign policy toward the United States: a historical sociological analysis of state transformation and foreign policy. PhD thesis. Middle East Technical University.
  37. 4. طاهرپور, معصومه. ١٣٩٦. "اقدامات و برنامه های سیاسی دولت اول هاشمی رفسنجانی". پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم اجتماعی، دانشگاه خوارزمی
  38. 5. محمودی نیا، امین. ١٣٩٠. "بررسی سیاست ها و عملکرد دولت در جمهوری اسلامی ایران بر اساس الگوی حکمرانی خوب (بررسی موردی دوران هاشمی رفسنجانی ١٣٦٨-٧٦)". پایان‌نامه کارشناسی ارشد علوم سیاسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی.
  39. ٤- گۆڤارە زانستی و ئەکادیمییەکان:
  40. أ. بە زمانی کوردی:
  41. 1. ئەبوبەکر، ئەژی ئازاد (٢٠٢٢) 'حزب و بەرە کاریگەرەکانی ئێستای ئێران لە ڕاستی نەریتخوازەوە بۆ چەپی مۆدێرن'، گۆڤاری جۆرناڵ، (٤٤)، ل. ٦٢.
  42. ب. بەزمانی فارسی:
  43. 1. اردهایی، سعید صافی، و رجب ایزدی. ١٤٠٣. "نسبت سنجی اقتصادی سیاسی دوره سازندگی در ایران با ویژگی های دولت توسعه‌گرای لفت ویچ". دو فصلنامه جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه، سال سیزدهم، شماره ١.
  44. 2. حسینی، سید هادی، و علیرضا بیان نورد سروستانی و کرامت الە راسخ، ١٤٠٤. "مطالعه تطبیقی سیاست های اقتصادی دولت های رفسنجانی احمدی نژاد و پیام دهای آن در عرصه توسعه سیاسی و اجتماعی کشور". فصلنامه جغرافیا (برنامه ریزی منطقه‌ای)، دوره ١٥، شماره ٥٨.
  45. 3. دماوندی کناری، علی. ١٣٩٩. "بررسی نقش جامعه روحانیت مبارز و مجمع روحانیون مبارز در عرصه سیاست ایران تا سال ١٣٨٨". مجله بین المللی پژوهش ملل، دوره پنجم، شماره ٥٤.
  46. 4. زارعی، علی، و فوزی یحیی. ١٣٩٥. "تحلیل یافت سیاسی، اجتماعی و تخصصی نمایندگان مجلس شورای اسلامی ادوار اول تا پنجم". جستارهای سیاسی معاصر (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی)، سال هفتم، شماره ٤.
  47. 5. سینانی، وحید، و سارا اکبری. ١٤٠٠. "بررسی مناسبات بازار سنتی و ساخت سیاسی در دوره هاشمی رفسنجانی (١٣٦٨-١٣٧٤)". فصلنامه علمی رهیافت های سیاسی و بین المللی، دوره ١٣، شماره ١ (پیاپی ٦٧).
  48. 6. فاضلی، نعمت الله، و روزبه کردونی. ١٣٨٧. "رفاه و گفتمان سازندگی". فصلنامه علوم اجتماعی، دوره ١٥، شماره ٤١.
  49. 7. فرقانی، محمد مهدی. ١٣٨١. "تحول گفتمان توسعه سیاسی در ایران (از مشروطه تا خاتمی)". فصلنامه علوم اجتماعی، شماره ١٧.
  50. 8. ملکی، علی. ١٣٩٩. "مبانی مشارکت سیاسی در جمهوری اسلامی ایران". فصلنامه علمی-پژوهشی سیاست متعالیه، سال ٨، شماره ٣٠.
  51. 9. میرخلیلی، سیدحسین. ١٣٩٣. "درآمدی بر نقش احزاب در ادوار مختلف قانون گذاری جمهوری اسلامی ایران". فصلنامه علمی-تخصصی فرهنگ پژوهش، شماره ١٨.
  52. ٥. ڕۆژنامەکان و ماڵپەڕە هەواڵییەکان:
  53. 1. روزنامه اطلاعات (١٣٧٢) ، ٢٨ مرداد ماه، ش. ٢٠٠٢٢.
  54. 2. روزنامە جمهوری اسلامی (١٣٧١)، ١٦ فروردین.
  55. 3. روزنامه رسالت (١٣٦٨) ، ٧ شهریور ماه
  56. 4. روزنامە رسالت (١٣٧١)، ٩ و ١١ فروردین ماه، شماره ١٧٩٤ و ١٧٩٥.
  57. 5. روزنامه رسالت (١٣٧١)، ٢٥ فروردین ماه, شماره ١٨٠٤.
  58. 6. روزنامه رسالت (١٣٧١)، ٢٩ فروردین ماه، شماره ١٨٠٧.
  59. 7. روزنامه رسالت (١٣٧١)، ٨ فروردین ماه، ش. ١٧٩٣.
  60. 8. روزنامە سلام (١٣٧١)، ٢٤ فروردین ماه و ١٠ فروردین ماه.
  61. 9. روزنامە سلام (١٣٧١)، ١١ فروردین ماه
  62. 10. روزنامە کیهان (١٣٧١)، ١٧ فروردین ماه، شمارە ١٤٤٤١.
  63. 11. 'انتخابات و نمایندگان مجلس در کلام رهبر معظم انقلاب اسلامی'، ١٨ فروردین، شماره ١٤٤٤٢.
  64. 12. روزنامه کیهان (١٣٧١)، ٦ خرداد ماه ، شماره ١٤٤٨٤.
  65. ٦.سەرچاوە ئەلکترۆنییەکان:
  66. 5. Mehrabi, Ehsan. 2021. "Khamenei and Rafsanjani: A Friendship That Turned Sour." IranWire, April 1, 2021. https://iranwire.com/en/special-features/69279/ (accessed July 1, 2026).
  67. 6. Sadeghi-Boroujerdi, Eskandar, and Siavush Randjbar-Daemi. 2017. "Akbar Hashemi Rafsanjani’s Life and Death Highlight What’s at Stake in Iran Today." Serving the Leviathan: Rafsanjani's Politics.
Statistics
  • Article view70
  • Downloads0
  • First online30 September 2026
  • Published at30 September 2026

  • RIS
  • BibTeX
  • EndNote
  • Mendeley
  • APA (7th edition)
  • MLA (9th edition)
  • Chicago
  • Harvard
  • IEEE
  • Vancouver